Αφήστε τη φύση και τους δασολόγους να κάνουν τη δουλειά τους

Συντάκτης: Κώστας Ζαφειρόπουλος efsyn.gr
Στον δημόσιο λόγο για την τραγωδία της 23ης Ιουλίου το κέντρο βάρους της συζήτησης εντοπίζεται στον τρόπο αντίδρασης της Πολιτικής Προστασίας, στα ακραία φαινόμενα και στην ανεξέλεγκτη δόμηση, η οποία δημιούργησε στο Μάτι μια πραγματική παγίδα θανάτου.

Στα κυβερνητικά μέτρα άμεσης παρέμβασης που εξαγγέλθηκαν η έμφαση δίνεται στο δομημένο περιβάλλον, ωστόσο απουσιάζει προς το παρόν η καθοριστική συμβολή των δασολόγων.

Κι όμως σε κάθε πυρκαγιά εκτός από τις καιρικές συνθήκες ο κρισιμότερος παράγοντας είναι η διαθέσιμη καύσιμη ύλη.

Γιατί στην Ελλάδα, και ειδικά στην Ανατολική Αττική, η οποία καίγεται με πανομοιότυπο τρόπο τα τελευταία 40 χρόνια, καταστρέφονται οι ίδιες εκτάσεις, με τις εστίες να βρίσκονται σε περιοχές που αρκετές είχαν ήδη αναδασωθεί;

Η «Εφ.Συν.» επιχειρεί να φωτίσει το ζήτημα της αποκατάστασης δασικών οικοσυστημάτων και τοπίων ύστερα από φυσικές καταστροφές διαπιστώνοντας πως σοβεί χάσμα μεταξύ της επιστημονικής γνώσης και των εφαρμογών που ακολουθούνται στη διαδικασία αποκατάστασης.

Το μακρινό 1999, ο καθηγητής στο ΕΚΠΑ, στο ΑΠΘ και στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου Νίκος Μάργαρης, ειδικός στην οικολογία των μεσογειακών οικοσυστημάτων, έγραφε στο «Βήμα»:

«Οι πανεθνικές εκστρατείες δενδροφύτευσης με ό,τι δέντρο βρούμε πρόχειρο, που το φυτεύουμε όπου μας καπνίσει και συγχρόνως περιμένουμε να γίνει δάσος, θυμίζουν παράλογη κωμωδία. Οταν βλέπω στην τηλεόραση να προβάλλονται τέτοιες δραστηριότητες και τους τοπικούς άρχοντες να ποζάρουν πανευτυχείς αναλύοντας τα μακρόπνοα σχέδιά τους, ειλικρινά απελπίζομαι. [..] Παράδειγμα, οι πρόποδες του Υμηττού. Οι πρόσκοποι πάνε και φυτεύουν πεύκα και τους ακολουθούν τα ΚΑΠΗ που αναδασώνουν με ευκάλυπτους, το ΠΑΚΟΕ με ό,τι βρει πρόχειρο, οι ορειβάτες με κυπαρίσσια και τα ‘‘λυκόπουλα’’ με ό,τι περίσσεψε από τους παραπάνω. Οπότε η αναδάσωση-κουρελού είναι γεγονός ώς την επόμενη πυρκαγιά».

Το άρθρο του είχε τον προκλητικό, όπως συχνά και ο συγγραφέας του, τίτλο «Πώς οι αναδασώσεις καταστρέφουν τα δάση» και παρότι μοιάζει κάπως άδικο για όλους τους εθελοντές, αναδεικνύει μια διαχρονική αλήθεια.

Συμπεράσματα
Στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγει και η κατατοπιστική, αναλυτική μελέτη (2014) του Ινστιτούτου Μεσογειακών Δασικών Συστημάτων (Γ. Καρέτσος, Γ. Ξανθόπουλος, Ευαγγελία Τσάρτσου):

«Το πρώτο μας μέλημα δεν είναι η αναδάσωση, η οποία πολλές φορές με τον τρόπο που γίνεται προκαλεί μεγαλύτερα προβλήματα, αλλά η προστασία και η αναγέννηση της φυσικής αναγέννησης» (Κεφάλαιο 2, σελ. 44).

«Τα είδη που βάζουμε πρέπει να είναι προσαρμοσμένα στα τοπικά οικοσυστήματα. Λάθη γίνονται πολύ συχνά με την τοποθέτηση ακατάλληλων ειδών κυρίως από τους εθελοντές. Επίσης συχνά δεν φυτεύονται σωστά και έτσι δημιουργείται μεγαλύτερο πρόβλημα, γίνεται ένας αγώνας επιβίωσης και τότε χρειάζονται μεγαλύτερες ποσότητες νερού. Τώρα ο ΣΚΑΪ κάνει μια προσπάθεια να αλλάξει κάποια πράγματα γιατί είδε πολλές από τις αναδασώσεις του τα προηγούμενα χρόνια να πεθαίνουν», εξηγεί ο δασολόγος Γαβριήλ Ξανθόπουλος, ένας εκ των συντακτών της παραπάνω μελέτης.

Σε πολλές από τις αναδασώσεις, όπως αυτές της Πάρνηθας, συμμετοχή δεν είχε μόνο ο τηλεοπτικός σταθμός, αλλά και το δασαρχείο της περιοχής, ο Φορέας Διαχείρισης του εθνικού δρυμού και η Διεύθυνση Αναδασώσεων Αττικής αλλά και εταιρείες στο πλαίσιο της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης.

Στην Πάρνηθα πάντως η αναδάσωση, σύμφωνα με τους οργανωτές, γίνεται με εθελοντές που έχουν περάσει τα στάδια εκπαίδευσης σύμφωνα με το πρόγραμμα του Φορέα Διαχείρισης, ενώ συμβολή στην εκπαίδευση έχει και το WWF.

«Οι ενέργειες των αναδασώσεων είτε του ΣΚΑΪ είτε των προσκόπων έχουν κυρίως εκπαιδευτικό χαρακτήρα και το αποτέλεσμα είναι μηδαμινό. Οι άνθρωποι δεν ξέρουν να φυτεύουν, δεν ξέρουν καν να πιάνουν αξίνα, πώς ένα παιδί μιας πόλης θα σκάψει ένα έδαφος το οποίο είναι σκληρό, άγονο και δύσκολο; Είναι πολύ καλύτερο απλά να πάνε να ποτίσουν. Είναι έγκλημα να φυτεύουν έτσι όπως το κάνουν και είναι έγκλημα για όλες τις προσπάθειες που έχει κάνει η δασική υπηρεσία ώστε να μεγαλώσει αυτά τα δεντράκια που καταδικάζονται σε θάνατο», αντιτίθεται ο ερευνητής στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων, Γιώργος Καρέτσος.

Κανένας βέβαια, ούτε ο τελευταίος, δεν ισχυρίζεται πως για τις φονικές πυρκαγιές υπαίτιοι είναι όσοι καλοπροαίρετα επιχειρούν τις αναδασώσεις.

Ομως η φύση έχει τους δικούς της κύκλους, τη δική της εξέλιξη και διαδοχή.Διαβάστε τη συνέχεια ΕΔΩ

efsyn.gr

Categories