Νομιμότητα πέραν της δημοκρατίας

Θανάσης Βασιλείου

Σ’ ένα σύνθετο και τεταμένο παγκόσμιο κλίμα, σε φάση που η ανατολική περιοχή της Μεσογείου δοκιμάζει τις αντοχές της, η Ευρώπη απουσιάζει. Απέχει τόσο επιδεικτικά, σε βαθμό που πολλοί αναλυτές θεωρούν δεδομένη πλέον την αναβίωση των παλαιών αυτοκρατοριών – ναι, αυτών που διαλύθηκαν ως «μεγάλοι ασθενείς» στις αρχές του 20ού αιώνα.

Το τελευταίο, δεν κατοικεί μόνον στο γεωπολιτικό και πολιτισμικό φαντασιακό του Πούτιν (Ρωσική αυτοκρατορία) ή του Ερντογάν (Οθωμανική αυτοκρατορία). Δεν είναι ξέχωρο από συμπεριφορές νεο-Αψβούργων, νεο-Βουρβώνων και νεο-Τυδώρ. Εξελίσσεται μέσω της απουσίας του «άλλου» πολιτικού μοτίβου, δηλαδή, της ηγεσίας που κινεί τη «δημοκρατία» της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οσον αφορά το θέμα των ημερών, δηλαδή, το «τι γίνεται στο δωμάτιο των ενηλίκων», δεν είναι απαραίτητο να βρίσκεται κάποιος-κάπου-εκεί-μέσα. Στην πράξη, με τη σοφία της ύστερης γνώσης, οι ίδιοι οι εθνικοί ηγέτες παρακάμπτουν διαρκώς και παραβιάζουν στη μακροκλίμακα, τους θεμελιώδεις δημοκρατικούς κανόνες, τη συνύπαρξη και τα ψήγματα αλληλεγγύης. Όποιος παρακολουθεί τη θέσπιση των κανονισμών, των οδηγιών και της νομοθεσίας στην Ε.Ε., και όποιος δει τα μέσα ελέγχου της Νομισματικής Ενωσης, λογικά καταλήγει στο ίδιο συμπέρασμα. Ικανοποιούν συμφέροντα.

Συνεπώς, για όσα «συμβαίνουν εδώ μέσα» δεν φταίνε, μόνον, οι «γραφειοκράτες στις Βρυξέλλες». Το πραγματικό σκάνδαλο είναι οι αντιδημοκρατικές πρακτικές στο Συμβούλιο της Ε.Ε. Και το Συμβούλιο δεν είναι μόνον οι συνομιλίες των επικεφαλής των κυβερνήσεων ή των υπουργών που δείχνουν οι ειδήσεις. Η πραγματική δουλειά γίνεται σε περίπου 150 ομάδες εργασίας και στο Συμβούλιο Μόνιμων Αντιπροσώπων. Εκεί συναντώνται αξιωματούχοι από τα εθνικά υπουργεία των 28 (αύριο των 27) και συζητούν τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Οι διαπραγματεύσεις αυτές γίνονται κεκλεισμένων των θυρών. Δεν υπάρχουν πρακτικά διαθέσιμα στο κοινό και ο Τύπος δεν έχει δικαίωμα να γνωρίζει ποια κυβέρνηση παίρνει ποια θέση στις συναντήσεις. Για τους Ευρωπαίους πολίτες, ο ισχυρός νομοθέτης της Ευρώπης είναι de facto ένα «μαύρο κουτί» ‒ αυτό υποστήριξε πρόσφατα ο Γερμανός δημοσιογράφος Χάραλντ Σούμαν. Η ευρωπαϊκή ρύθμιση γίνεται ιδιαίτερα ευάλωτη στην επίδραση των οργανωμένων οικονομικών συμφερόντων. Και αυτό, με τη σειρά του, οδηγεί σε κακές διαπραγμάτευσεις, στις οποίες, οι κυβερνήσεις διεκδικούν εθνικά συμφέροντα πάνω από το ευρωπαϊκό summum bonum.

Χωρίς δημόσιο διάλογο, δίχως καν τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ειδικά για την Ευρωζώνη, το είδος κυβέρνησης είναι το Γιούρογκρουπ (η «Ευρωομάδα¨): όργανο πέραν της δημοκρατίας, όπως διαπιστώνει η Transparency International. Ούτε το ταμείο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), ούτε το Γιούρογκρουπ, ούτε η τρόικα τους (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ΔΝΤ και των κομισάριων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής), είναι υπόλογοι σε οποιοδήποτε κοινοβούλιο. Δεν υπάρχουν δημόσια πρακτικά των συνεδριάσεών τους. Ακόμη και τα λάθη, όπως η ελληνική περίπτωση, δεν έχουν συνέπειες για τους υπεύθυνους.

Ο φιλόσοφος και θιασώτης της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, Γιούργκεν Χάμπερμας, μίλησε για καθεστώς «μεταδημοκρατικού εκτελεστικού φεντεραλισμού»: οι «ειδικοί» υπάλληλοι της Ε.Ε. αποφασίζουν για τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων, χωρίς λογοδοσία σε εκλογικά σώματα. Το δίκαιο του ισχυρού, του πιστωτή, με επικεφαλής τη γερμανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση, κατέστησε τη δημοσιονομική πειθαρχία κύριο στόχο. Κανείς δεν αισθάνθηκε καμία ευθύνη για την καταπολέμηση ανισότητας, της ανεργίας ή της φτώχειας. Έκτοτε, το καθεστώς της ευρωζώνης αντί να «ενώσει τους λαούς της Ευρώπης» σε μια «στενότερη ένωση», όπως υποσχέθηκε η Συνθήκη της Ε.Ε., έστρεψε τον έναν εναντίον του άλλου. Στις χώρες που πλήττονται από κρίση, οι άνθρωποι βλέπουν τους εαυτούς τους παγιδευμένους στον έναν φαύλο κύκλο λιτότητας και μόνιμης στασιμότητας ή και ύφεσης, που επιβάλλονται από κάπου αλλού.

Κανένα αξιόπιστο όργανο δεν είναι έτοιμο να εξηγήσει το προφανές: ότι μαζί τα κράτη-μέλη της νομισματικής ένωσης έχουν προκαλέσει την εκτροπή και μόνο μαζί μπορούν να την ξεπεράσουν. Αντίθετα, οι υπουργοί και οι υπάλληλοι που εξουσιοδοτούνται από την Ευρωομάδα υπηρετούν τα συμφέροντα των ισχυρότερων (των πιστωτών έναντι των οφειλετών και των πλεονασματικών χωρών έναντι των ελλειμματικών) χωρών παραβλέποντας τη δημοκρατία.

Ομού, με απουσία πολιτικής στο μεταναστευτικό/προσφυγικό, πολιτικής για τη Μέση Ανατολή και τη Συρία, τη σχέση Ε.Ε. και ΗΠΑ, Ε.Ε. και Τουρκίας, πολιτικής για το Brexit, η Ευρώπη εργάζεται στο πλαίσιο μιας βραχυπρόθεσμης πολυεπίπεδης μη βιώσιμης αντίληψης. Όλοι παραβλέπουν ότι ακολουθώντας το γερμανικό μοντέλο ‒μείωση μισθών, αύξηση εξαγωγών, μείωση των δαπανών‒ δημιουργούν μακροπρόθεσμα προβλήματα που έχουν ονόματα: κοινωνικές ανισότητες και υπο-τάξεις (underclasses). Ξεχνούν ότι, προ κρίσης, το «θαύμα της Γερμανίας» συντελέστηκε, ακριβώς επειδή οι μικρότερες χώρες της ευρωζώνης δεν ακολούθησαν το μοντέλο. Στηριζόμενοι σε δάνεια από τη Γερμανία, χρηματοδότησαν τις εισαγωγές τους (λέγε με Siemens κ.λπ.) τρέφοντας τη γερμανική οικονομία. Αυτό έγινε στο σύνολο της Ένωσης από τις πιο αδύναμες χώρες (βλέπε Ελλάδα).

Ποιος αναρωτιέται «γιατί όλα συμβαίνουν σε εμάς;» Ξαναδιαβάστε το, και εκεί μέσα θα δείτε παρούσα την ελληνική κυβέρνηση «Hellas Inc», που «εργάζεται για τον λαό» διευρύνοντας τις ανισότητες και τη φτώχεια.

efsyn.gr

Categories