Ο παρίας Τέχνη

Βαρβάρα Παπαδοπούλου*

Αμετάφραστη η λέξη «άμουσος», δηλώνει μειωτικά όποιον δεν μετέχει του κόσμου των Μουσών, συνεκδοχικά τον ακαλλιέργητο άνθρωπο. Η γλώσσα, αυτό το «κατοικημένο σπίτι» που έλεγε ο σπουδαίος Ρώσος θεωρητικός Μ. Μπαχτίν, αποτυπώνει το σώμα της συλλογικής ευαισθησίας και των βαθιά χαραγμένων αξιών ενός πολιτισμού.

Αμουσοι όντες, προφανώς, οι ίδιοι οι ιθύνοντες του υπουργείου Παιδείας, αποφάσισαν αιφνιδιαστικά να εξοστρακίσουν την καλλιτεχνική εκπαίδευση από το νέο ωρολόγιο πρόγραμμα του Λυκείου, καταδεικνύοντας έτσι πως δεν τη θεωρούν προτεραιότητα για τη σύγχρονη παιδεία. Την ίδια ώρα, τα Θρησκευτικά ασάλευτα διδάσκονται μέχρι το τέλος του Λυκείου και μάλιστα όχι με όρους θρησκειολογίας αλλά ορθόδοξης κατήχησης, ενώ τα Λατινικά έρχονται να αντικαταστήσουν την Κοινωνιολογία.

Σε μια χώρα όπου η αισθητική παιδεία απουσιάζει ευθύς εξαρχής από τα ίδια τα άθλιας αισθητικής σχολικά κτίρια, όπου ήδη το σχολείο, γκρίζο, αφιλόξενο και αφασικό συνομιλεί ελάχιστα με τον σύγχρονο κόσμο, και είναι αποκλειστικά η φιλοτιμία κάποιων εκπαιδευτικών που αντισταθμίζει την πενία σε φρεσκάδα και δημιουργικότητα, το υπουργείο αφαιρεί από το πρόγραμμα την ελάχιστη παρουσία της Τέχνης. Τα παιδιά μένουν ανοχύρωτα απέναντι στην ολοένα ευτελέστερη μαζική κουλτούρα, απροετοίμαστα να ζήσουν σε έναν κόσμο πιο ρευστό και σύνθετο από ποτέ άλλοτε. Καταργώντας τις Κοινωνικές Επιστήμες, οι μαθητές αποστερούνται από τα ελάχιστα εργαλεία κατανόησης του κόσμου που είχαν έως τώρα. Αφαιρώντας την καλλιτεχνική εκπαίδευση, απογυμνώνονται ακόμη παραπάνω, στερούμενοι το παράθυρο που ανοίγει η Τέχνη στη θέαση της ζωής και την παραγωγή εναλλακτικών κόσμων, όπου μπορείς να περιπλανηθείς ελεύθερος. Στερούνται τη δυνατότητα να κτίσουν ένα εσωτερικό οχυρό απέναντι στον ολοένα και πιο δυστοπικό κόσμο που διαμορφώνεται.

Τα περιωπής ιδιωτικά σχολεία δεν θα αφαιρέσουν, βεβαίως, ποτέ τα καλλιτεχνικά μαθήματα, με συνέπεια να βαθύνει ακόμη περισσότερο η ταξικότητα στην παιδεία. Ενα παιδί από χωριό είναι καταδικασμένο να μην προετοιμαστεί ποτέ για την Αρχιτεκτονική ή την Καλών Τεχνών, αφού ούτε το προαπαιτούμενο για την εισαγωγή μάθημα του σχεδίου δεν θα μπορεί να διδάσκεται εντός σχολείου.

Εστω, όμως, κι αν εδώ εκθέτουμε μια άποψη για την Παιδεία μη καθολικής αποδοχής, ο αιφνιδιασμός των συγκεκριμένων παρεμβάσεων του υπουργείου θέτει ζήτημα λειτουργίας της δημοκρατίας. Κόμματα και πολιτικοί εκλέγονται με βάση το πρόγραμμα που εκθέτουν στο εκλογικό σώμα. Για να το πούμε απλά, η Ν.Δ. δεν έκανε προεκλογικά ποτέ σαφείς τις προθέσεις της να προβεί σε όλες αυτές τις αναχρονιστικές και βαθιά συντηρητικές παρεμβάσεις. Υπ’ αυτή την έννοια, ασκεί πολιτική αυθαίρετα χωρίς να της έχει εκχωρηθεί σχετική λαϊκή εντολή, καταχρώμενη την εμπιστοσύνη ενός κρίσιμου για την αυτοδυναμία της μέρους του εκλογικού σώματος που προέρχεται από την Κεντροαριστερά και το φιλελεύθερο Κέντρο και το οποίο δεν συναινεί με αυτές τις οπισθοδρομικές αλλαγές.

Το σχολείο του 21ου αιώνα στην Ελλάδα γίνεται πιο στεγνό και πιο καθηλωμένο από αυτό του 20ού, δέσμιο μιας αφόρητης σοβαροφάνειας των συντηρητικότερων κύκλων και κέντρων εξουσίας.

* καλλιτέχνιδα, ακτιβίστρια

efsyn.gr

Categories