Η κραυγή που σαρώνει θύτες και εξουσίες

Ντίνα Δασκαλοπούλου, Εύα Παπαδοπούλου

Στην Ελλάδα χρειάστηκε να μετρήσουμε δεκάδες γυναικοκτονίες, όπως της Ελένης Τοπαλούδη, να θρηνήσουμε θύματα της μάτσο αρρενωπότητας όπως ο Βαγγέλης Γιακουμάκης και να δούμε τον Ζακ Κωστόπουλο να δολοφονείται άγρια, αλλά έστω και με καθυστέρηση το πέπλο της σιωπής επιτέλους κομματιάζεται.

Το #metoo «μιλάει» πολλές γλώσσες, όμως σε όλες διηγείται την ίδια ιστορία, «την ιστορία του κυνηγιού από την πλευρά του λιονταριού» (όπως λέει μια αφρικανική παροιμία). Το κίνημα, που (επιτέλους) ξεδιπλώνεται και στην Ελλάδα, μετράει ήδη τρία χρόνια ζωής σε όλο τον κόσμο και όχι μόνο έστειλε μερικούς ισχυρούς άντρες στη φυλακή για τους βιασμούς που διέπραξαν, αλλά πετυχαίνει πολλά περισσότερα: αλλάζει την ατζέντα της δημόσιας συζήτησης, επηρεάζει το πολιτικό κλίμα, τα βάζει με πανίσχυρους θεσμούς, κλονίζοντας τον δομικό σεξισμό, αμφισβητεί στην πράξη τα ταξικά, εθνοτικά και έμφυλα προνόμια, τα βάζει με τον μύθο της ετεροκανονικότητας, αποκαλύπτει την κουλτούρα του βιασμού, βάζει βόμβες στις παραδεδομένες ιεραρχίες και τα δίκτυα δύναμης, διεκδικεί αλλαγές στα «άδυτα» της πατριαρχίας, τη νομοθετική και την εκτελεστική εξουσία.

«Ημουν εφτά» – η πικέτα που κρατούσε η Νάνσι Αλεν εκείνη την ημέρα του Νοεμβρίου του 2017, καθώς περπατούσε ανάμεσα σε αμέτρητες άλλες γυναίκες στην καρδιά του Χόλιγουντ, κοντά στο θέατρο όπου κάθε χρόνο απονέμονται τα Οσκαρ, ήταν ταυτόχρονα μια εξομολόγηση, μια κραυγή και μια διεκδίκηση. «Ο Χάρβεϊ Γουέινστιν ήταν απλώς ένα αστείο, οι εργαζόμενες μόλις ξύπνησαν» φώναζαν οι γυναίκες, ενώ το #metoo προκαλούσε ήδη τους πρώτους σεισμούς στη βιομηχανία του θεάματος.


Η Tarana Burke είναι η ακτιβίστρια από το Μπρονξ της Νέας Υόρκης που το 2006 είχε ξεκινήσει την καμπάνια #metoo. Εντεκα ολόκληρα χρόνια δηλαδή προτού φτάσει να γίνει σήμερα παγκόσμιο κίνημα

«Για κάθε Γουέινστιν υπάρχει μια εκατοστή ανδρών στη γειτονιά που κάνουν ακριβώς το ίδιο πράγμα» είχε δηλώσει εκείνη τη μέρα η Tarana Burke, η ακτιβίστρια από το Μπρονξ που το 2006 είχε ξεκινήσει την καμπάνια #metoo – 11 ολόκληρα χρόνια δηλαδή πριν φτάσει να γίνει παγκόσμιο κίνημα με σχεδόν πέντε εκατομμύρια ανθρώπους να ανταποκρίνονται μέσα σε ένα 24ωρο στο τουίτ της ηθοποιού Αλίσα Μιλάνο και να καταθέτουν στα σόσιαλ μίντια τις εμπειρίες τους.

Η Burke έχει δίκιο: μπορεί το Χόλιγουντ και κάθε βιομηχανία θεάματος να προσελκύει περισσότερο τα φώτα της δημοσιότητας σε κάθε περίσταση -και τώρα στα περιστατικά κακοποίησης-, αλλά κανένας εργασιακός ή κοινωνικός χώρος δεν μπορεί να διεκδικήσει την αθωότητα σε σχέση με την κακοποίηση και τη βία. Οι γυναίκες, οι ΛΟΑΤΚΙ, όλοι όσοι βρίσκονται σε θέση αδυναμίας μέσα στο πατριαρχικό σύστημα σχέσεων απειλούνται το ίδιο παντού: στις λαμπρές λεωφόρους της Νέας Υόρκης και τα στενοσόκακα της Βομβάης, στα γραφεία των πολυεθνικών και στη γραμμή παραγωγής των εργοστασίων, στα αμφιθέατρα και μέσα στα ίδια τους τα σπίτια.

Η κακοποίηση, η σεξουαλική παρενόχληση, ο βιασμός δεν κάνουν διακρίσεις, ωστόσο, όπως δείχνουν οι έρευνες, υπάρχουν δουλειές ή και συνθήκες που καθιστούν τους ανθρώπους ακόμα πιο ευάλωτους. Αρκεί μια γρήγορη ματιά στο πλήθος των ερευνών που αναδημοσιεύει το Institute for Women’s Policy Research, ένα από τα πιο ισχυρά think tank στις ΗΠΑ, για να καταλάβει γιατί και ποιοι δυσκολεύονται να σπάσουν τη σιωπή: οι πρόσφυγες και οι προσφύγισσες, οι μετανάστες χωρίς χαρτιά και όσοι δεν έχουν μόνιμη άδεια παραμονής, οι εργαζόμενοι στη βιομηχανία της εστίασης, εκείνοι που παρέχουν υπηρεσίες καθαριότητας και όσοι εργάζονται στον αγροτικό τομέα σε απομακρυσμένα μέρη, οι γυναίκες σε ανδροκρατούμενους χώρους (όπως ο στρατός, ο τομέας των κατασκευών, η επιστημονική έρευνα).

Το #metoo δεν λέει κάτι καινούργιο, αντίθετα, λέει κάτι πολύ παλιό, μόνο που μιλά δυνατά ταυτόχρονα σε όλο τον κόσμο. Κι αυτός ακριβώς είναι ο πυρήνας του: δίνει φωνή σε όσους η πατριαρχία κλέβει τη φωνή, δίνει ορατότητα σε όσους η πατριαρχία κρατάει αόρατους, αμφισβητεί τις σχέσεις εξουσίας, αντιστέκεται στην εκμετάλλευση, διεκδικεί έναν άλλον κόσμο. Ακριβώς δηλαδή ό,τι κάνουν πάντα τα κινήματα χειραφέτησης και απελευθέρωσης – με μία διαφορά: το #metoo -γέννημα θρέμμα των φεμινιστικών κινημάτων- είναι παιδί της ψηφιακής εποχής.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δίνουν στα κινήματα πρωτοφανή ορατότητα και τη δυνατότητα να διασπείρουν τα μηνύματά τους ταυτόχρονα, αδιαμεσολάβητα από τα ΜΜΕ σε όλο τον κόσμο: Διαβάστε τη συνέχεια ΕΔΩ:

efsyn.gr

Categories