Η ιστορία του κινήματος των σουφραζετών – των σημαντικότερων γυναικών του 20ου αιώνα

Πριν από 100 χρόνια, κάποιες γυναίκες απαίτησαν ίσα δικαιώματα. Αυτή είναι η ιστορία τους

Δημήτρης Καβατζικλής

Πριν από έναν περίπου αιώνα και έπειτα από χρόνια αγώνων, οι Βρετανίδες αποκτούν για πρώτη φορά το δικαίωμα ψήφου με αποτέλεσμα οκτώ εκατομμύρια γυναίκες ηλικίας άνω των 30 ετών να γραφούν στους εκλογικούς καταλόγους. Υπεύθυνες για τη συγκεκριμένη κατάκτηση είναι οι «Σουφραζέτες», ένα κίνημα γυναικών που στόχευε υπέρ του δικαιώματος ψήφου στις γυναίκες. Και που τα κατάφερε.

Ο ρόλος τους ήταν καθοριστικός στην απόκτηση του δικαιώματος ψήφου των γυναικών, σε μια εποχή που οι όμοιες τους είχαν λίγα δικαιώματα και δεν έπαιζαν κανένα ρόλο στα πολιτικά δρώμενα.

Σουφραζέτες

Η λέξη «σουφραζέτα» συναντήθηκε για πρώτη φορά σε ένα αρκετά χλευαστικό σχόλιο της εφημερίδας Daily Mail το 1906 για τις ακτιβίστριες της οργάνωσης «Women’ s social and political union» (Κοινωνική και Πολιτική Ένωση Γυναικών), που συγκροτήθηκε το 1903 από την ‘Εμελιν Πάνκχερστ στο Μάντσεστερ στη βόρεια Αγγλία. Ο όρος «σουφραζέτα» προέρχεται από τη λέξη «suffragist», που δηλώνει τον υποστηρικτή του «suffrage», δηλαδή του δικαιώματος ψήφου. Ο όρος «suffragist», όμως, είναι γενικότερος και αναφέρεται σε μέλη κινημάτων που υποστηρίζουν το δικαίωμα ψήφου, ασχέτως αν πρόκειται για ριζοσπαστικά ή συντηρητικά κινήματα ή αν το δικαίωμα ψήφου αφορά άντρες ή γυναίκες. Όμως οι Σουφραζέτες δεν είχαν ξεκινήσει μ’ αυτήν την ονομασία.

Πώς ξεκίνησαν όλα;

Οι γυναίκες διεκδικούσαν το δικαίωμα ψήφου για μισό αιώνα περίπου έως το 1900. Οι ειρηνικές διαμαρτυρίες όμως δεν οδηγούσαν πουθενά. Έτσι, το 1903 ιδρύεται στο Μάντσεστερ η «Κοινωνική και Πολιτική Ένωση Γυναικών» από την Έμελιν Πάνκχερστ και τις κόρες της, για να «ξυπνήσει το έθνος» μέσα «από πράξεις κι όχι λόγια». Η απόφαση που άλλαξε ριζικά τη μορφή του κινήματος ήταν η μεταφορά της έδρας της Ένωσης στο Λονδίνο το 1906. Η «Κυριακή των Γυναικών», η πρώτη μεγάλη συνάντηση των σουφραζέτων τον Ιούνιο του 1908, συγκέντρωσε γυναίκες από όλη τη χώρα για τις εφτά διαφορετικές πορείες στο κέντρο του Λονδίνου. Οι πορείες κατέληγαν όλες στο Hyde Park, όπου υπήρχαν 80 ομιλητές. Συνολικά εκείνη τη μέρα, το Hype Park είχε περίπου 300,000 διαδηλωτές.

Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούσαν

Η ριζοσπαστικότητα των ενεργειών του κινήματος είχε συγκλονίσει τη Βρετανία που δεν ήταν συνηθισμένη σε αυτές τις μεθόδους. Το 1912 η Ένωση έστρεψε την προσοχή της στην αναστάτωση της δημόσιας ζωής στο Λονδίνο και την καταστροφή ιδιοκτησίας. Τον Μάιο του 1912, περίπου 150 σουφραζέτες κατέστρεψαν με λιθοβολισμό τα κεντρικά καταστήματα του Λονδίνου. Η επίθεση τους στην Εθνική Πινακοθήκη, ανάγκασε πολλά μουσεία και εκθέσεις να κλείσουν τις πόρτες τους για τις γυναίκες. Οι σουφραζέτες έσπαζαν βιτρίνες, αλυσοδένονταν σε κιγκλιδώματα, έβαζαν και έκαναν δολιοφθορές στα δίκτυα ηλεκτροδότησης. Μάλιστα, η πιο θεαματική δράση τους είναι η βομβιστική επίθεση στην κατοικία του τότε πρωθυπουργού Ντέιβιντ Λόιντ Τζορτζ (1913). Οι σουφραζέτες ερχόντουσαν συνεχώς σε αμέτρητες συμπλοκές με την αστυνομία . Απαθανατισμένες από τον τύπο με χειροπέδες, να φωνάζουν, αλυσοδεμένες σε κτίρια, έγιναν αντικείμενο πρωτοφανούς σατιρισμού.

Η καθοριστική θυσία της Έμιλι Ντέιβισον

Καθοριστική σημασία για το κίνημα διαδραμάτισε η θυσία της Έμιλι Ντέιβισον, μιας σουφραζέτας, η οποία πέθανε στην προσπάθειά της να πετάξει ένα πανό πάνω στο άλογο του βασιλιά στις Ιπποδρομίες του Έπσομ, στις 5 Ιουνίου 1913. Εκατοντάδες ακτιβίστριες ρίχτηκαν στη φυλακή και άρχισαν απεργία πείνας σε μια προσπάθεια να ασκήσουν πίεση στην Κυβέρνηση, πριν τελικά λάβουν τροφή δια της βίας. Πολλές ταΐστηκαν με το ζόρι, βάσει μιας πρακτικής που απαγορεύτηκε το 1913 με νόμο που ανάγκασε τι αρχές να απελευθερώσουν τις φυλακισμένες που ήταν υπερβολικά αδύνατες. Στις αρχές του εικοστού αιώνα ως και τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, περίπου χίλιες σουφραζέτες ήταν φυλακισμένες στη Βρετανία.

Ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος και η κατάκτηση του δικαιώματος

Ο Ά Παγκόσμιος Πόλεμος έβαλε μία άνω τελεία στον αγώνα τους. Παρ’ όλα αυτά, κατά τη διάρκεια του Πολέμου σημειώθηκε έλλειψη ικανών και αρτιμελών αντρών, με αποτέλεσμα οι γυναίκες να αναλάβουν πολλούς παραδοσιακά αντρικούς ρόλους. Η εν λόγω εξέλιξη κατέδειξε τις νέες δυνατότητες των γυναικών. Στις 6 Φεβρουαρίου 1918, πέρασε η Νομοθετική Πράξη της Εκπροσώπησης των Πολιτών, η οποία εκχωρούσε δικαίωμα ψήφου σε γυναίκες άνω των 30 που πληρούσαν τα ελάχιστα κριτήρια περιουσίας. Περί τις 8,4 εκατ. γυναίκες απέκτησαν δικαίωμα ψήφου. Το Νοέμβριο του 1918, πέρασε η Νομοθετική Πράξη της Εκλεξιμότητας των Γυναικών, εκχωρώντας στις γυναίκες το δικαίωμα της εκλογής στη Βουλή. Η Νομοθετική Πράξη Εκπροσώπησης του 1928 επέκτεινε το δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες άνω των 21, εξισώνοντας έτσι οριστικά το δικαίωμα ψήφου μεταξύ αντρών και γυναικών.

Το trailer της ταινίας «Σουφραζέτες» με πρωταγωνιστές τους ηθοποιούς: Κάρεϊ Μάλιγκαν, Έλενα Μπόναμ Κάρτερ, Αν Μαρί Νταφ, Μπρένταν Γκλίσον, Μπεν Γουίσο και Μέριλ Στριπ.

mikropragmatalifo.gr

Categories