Η βρετανική… μετριοπάθεια της ντροπής

Μπάμπης Αγρολάμπος

Πολύ κατώτερη των περιστάσεων ήταν η στάση της Βρετανίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, καθώς, αντί να προχωρήσει σε συγκεκριμένες και ουσιαστικές προειδοποιήσεις προς την Τουρκία, αρκέστηκε σε ένα κείμενο… χάδι ● ΗΠΑ και Γαλλία επιμένουν σε πιο σκληρή στάση και η Λευκωσία αισιοδοξεί πως το τελικό κείμενο θα είναι πιο αυστηρό.

Σε σκληρό διπλωματικό παιχνίδι εξελίχθηκε το θέμα της Αμμοχώστου στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για την έκδοση προεδρικής δήλωσης, με τις ΗΠΑ και τη Γαλλία να επιδιώκουν τη ρητή καταδίκη της ανακοίνωσης Ερντογάν-Τατάρ για άνοιγμα της περίκλειστης πόλης και από την άλλη η Βρετανία να επιμένει σε μια απλή έκφραση ανησυχίας.

Το πρώτο σχέδιο που παρουσιάστηκε το βράδυ της Τετάρτης από τη βρετανική αντιπροσωπεία, η οποία έχει την αρμοδιότητα σύνταξης των κειμένων για το Κυπριακό, απορρίφθηκε χθες με την επανέναρξη των διαβουλεύσεων.

«Nερόβραστο» προσχέδιο
Το κείμενο του πρώτου σχεδίου ήταν ταυτόσημο με τη δήλωση επί της αρχής του γ.γ. του ΟΗΕ, Α. Γκουτέρες, με την οποία εξέφρασε την ανησυχία του για την ανακοίνωση ανοίγματος μέρους των Βαρωσίων, σημειώνοντας ότι «επανειλημμένα έχει καλέσει όλα τα μέρη να απόσχουν από μονομερείς ενέργειες, οι οποίες προκαλούν εντάσεις και πιθανόν να υποσκάψουν τις συνεχείς προσπάθειες για αναζήτηση κοινού εδάφους μεταξύ των μερών προς την κατεύθυνση μιας διαρκούς διευθέτησης του Κυπριακού». Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και η ειδική αντιπρόσωπος του γ.γ., Ελ. Σπέχαρ, κατά την ενημέρωση των μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας για τις υπηρεσίες του ΟΗΕ στο Κυπριακό και το θέμα της Αμμοχώστου, αποφεύγοντας κάθε ευθεία αναφορά στη στάση της Τουρκίας και του επικεφαλής των Τουρκοκυπρίων Ε. Τατάρ.

Η Κυπριακή Δημοκρατία προσβλέπει σε μια προεδρική δήλωση του Συμβουλίου Ασφαλείας με ρητή αναφορά στη μονομερή και παράνομη ενέργεια της τουρκικής και τουρκοκυπριακής πλευράς στην Αμμόχωστο, αυστηρότερη από την προεδρική δήλωση που είχε εκδοθεί τον Οκτώβριο 2020 μετά την προαναγγελία του ανοίγματος. Προς αυτή την κατεύθυνση κινήθηκε η Γαλλία, που ασκεί αυτόν τον μήνα την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας, αλλά και οι ΗΠΑ, όπως δηλώθηκε και δημοσίως από τον υπουργό Εξωτερικών Α. Μπλίνκεν αλλά και την υφυπουργό Β. Νούλαντ.

Από την απόρριψη του πρώτου βρετανικού σχεδίου προεδρικής δήλωσης η εικόνα που διαμορφώνεται είναι πως και τα άλλα δύο μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, η Ρωσία και η Κίνα, απέφυγαν να υποστηρίξουν την πρόταση της Βρετανίας. Υπέρ της σαφέστερης αποδοκιμασίας της τουρκικής πρόκλησης τάχθηκαν και τα περισσότερα από τα δέκα μη μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας (Ινδία, Ιρλανδία, Εσθονία, Νίγηρας, Νορβηγία, Μεξικό, Κένυα, Τυνησία, Βιετνάμ και Αγιος Βικέντιος), με ενστάσεις επί του προσχεδίου.

Το νέο σχέδιο προεδρικής δήλωσης εκτιμάται από τη Λευκωσία ότι θα κινείται πλησιέστερα στις επιδιώξεις της Κυπριακής Δημοκρατίας και θα αναφέρεται στις ευθύνες του προέδρου της Τουρκίας Τ. Ερντογάν και του επικεφαλής των Τουρκοκυπρίων Ε. Τατάρ. Δεν αποκλείεται να χρειαστεί και τρίτο σχέδιο, εάν η Βρετανία επιμείνει στη γενική περιγραφή του θέματος της Αμμοχώστου. Από την πλευρά της η Αγκυρα δηλώνει αμετακίνητη και σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών αυτό επανέλαβε χθες ο υφυπουργός, Σ. Ονάλ, στην ομόλογό του των ΗΠΑ, Β. Νούλαντ. Σε ανάλογες δηλώσεις προχώρησε και ο Ε. Τατάρ λέγοντας ότι η απόφαση για την Αμμόχωστο ανακοινώθηκε και δεν μπορεί να αλλάξει.

Το περιεχόμενο της δήλωσης του Συμβουλίου Ασφαλείας θα ορίσει ώς έναν βαθμό και το πλαίσιο πολιτικής της Ε.Ε. απέναντι στη νέα τουρκική πρόκληση στην Κύπρο. Οπως δήλωσε η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ν. Μασραλί, η μόνιμη Επιτροπή Πολιτικής και Ασφάλειας συνεδρίασε επί του θέματος και «η Ε.Ε. θα αναμένει τη δήλωση του ΟΗΕ για τις επόμενες ενέργειές της». Ο ύπατος εκπρόσωπος Ζ. Μπορέλ δεν θέλει να προχωρήσει σε έκτακτη σύγκληση του Συμβουλίου Εξωτερικών, όπως βολιδοσκοπήθηκε από τον ΥΠΕΞ της Κύπρου Ν. Χριστοδουλίδη, πριν εκδοθεί η δήλωση του ΟΗΕ.

Μετά τη δήλωση το πιθανότερο είναι ότι θα προχωρήσει σε τηλεδιάσκεψη των 27 υπουργών Εξωτερικών. Τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ζ. Μπορέλ είχε χθες ο Ν. Δένδιας. Σε συνέντευξη στο περιοδικό «Ερμής» του συλλόγου αποφοίτων του Κολλεγίου Αθηνών ο υπουργός Εξωτερικών επισημαίνει ότι «η Ε.Ε. θα έπρεπε να έχει πιο ενεργό ρόλο. Η Κύπρος είναι χώρα-μέλος της, άρα η Ε.Ε. θα είχε κάθε λόγο και θα έπρεπε να διεκδικήσει την απόλυτη συμμετοχή στη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού. Η Ε.Ε., ωστόσο, ακολουθώντας διστακτικότητα, δεν κατάφερε ούτε καν να είναι κομμάτι των διαπραγματεύσεων στη Γενεύη».

Από τη δήλωση του ΟΗΕ θα κριθεί και το επόμενο βήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ε.Ε. για λήψη περιοριστικών μέτρων εις βάρος της Τουρκίας και της διοίκησης των κατεχομένων, κάτι που δεν συμμερίζεται η Γερμανία ακόμη και μετά την τουρκική πρόκληση στα Βαρώσια. Η Α. Μέρκελ σε δηλώσεις της αναφορικά με τις ανακοινώσεις Ερντογάν-Τατάρ, έκανε λόγο για «απόκλιση από τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας» και συνέστησε «να προσπαθήσουμε να κατευθύνουμε τις συνομιλίες υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, με υπομονή, στη σωστή κατεύθυνση. Αυτό τώρα ήταν μια οπισθοδρόμηση, αλλά δεν πρέπει να αποθαρρυνόμαστε».

Εντούτοις, η καγκελάριος της Γερμανίας δήλωσε ότι δεν βλέπει «καμία προοπτική ένταξης για την Τουρκία» και δεν έβλεπε ποτέ τέτοια προοπτική, αλλά επιμένει στη βελτίωση των ευρωτουρκικών σχέσεων με τη θετική ατζέντα.

efsyn.gr

Categories