«Φτεράαα»

Ναταλί Χατζηαντωνίου

Ο Ανδρέας Νομικός, η περίφημη «Φτερού» της Αθήνας, πέθανε στα 84 χρόνια του.

Παιδάκι τον πρωτοείδα (τέλη δεκαετίας ’70) στη Σκουφά. Κρατούσα από το χέρι τον θείο μου και τα μάτια μου άνοιξαν από την έκπληξη. Γαλουχημένη στη συντηρητική παιδεία και οικογένεια της εποχής, είχα εντρυφήσει στους πολύ διακριτούς ρόλους των φύλων. Τις πολύ γυναικείες συμπεριφορές (της γιαγιάς που σερβίριζε όρθια). Τις πολύ ανδρικές συμπεριφορές (ακόμα και το αγαπημένο μέλος της οικογένειας, για τις ερωτικές επιλογές του οποίου ψιθυρίζονταν διάφορα μακριά από τα αυτιά μου, είχε μια τυπικά «βαριά» παρουσία).

Αλλά ποιος να ’ταν αυτός, ντυμένος με την εξτραβαγκάντσα χαρακτήρα σε παιδικό θέατρο, να διαλαλεί τα φτερά του τραβώντας τις καταλήξεις σαν ροζ τσίχλα, ακκιζόμενος καταμεσής του Κολωνακίου, απαντώντας με στιγμιαίες ατάκες που δεν καταλάβαινα ακριβώς; Η πρώτη μου γνωριμία με τη «Φτερού» ήταν συναρπαστική. Οπως έσπαγε τη μέση του, χαριτολογώντας με τον έναν και τον άλλο στο πεζοδρόμιο ή βγάζοντας γλώσσα, έσπασε μεμιάς κι όλο αυτό τον επιβεβλημένο καθωσπρεπισμό που νόμιζα ότι ήταν η δημόσια ζωή. «Πυροβόλησα» με ερωτήσεις τον θείο μου κι εκείνος μου έδωσε αναλυτικά τις απαντήσεις που επέτρεπε η ηλικία μου. Ο πατέρας μου, ύστερα, μου έδωσε και όσες δεν επέτρεπε.

Αργότερα συναντούσα και μόνη τη «Φτερού» στον δρόμο προς τα αγγλικά π.χ. Και είχα πάντα την ίδια χαρούμενη, κατάπληκτη αίσθηση γι’ αυτή την εξωτική παρουσία που διέσχιζε τους δρόμους του κέντρου, επιβάλλοντας ανάλαφρα και χαριτωμένα τη διαφορετικότητά της. Υστερα τον αναγνώρισα και ως γκεστ-σταρ σε κάποιες από τις ελληνικές ταινίες που προβάλλονταν τα Σαββατόβραδα από το μοναδικό κρατικό κανάλι.

Προχθές που διάβασα ότι ο Ανδρέας Νομικός πέθανε στα 84 του χρόνια, που διάβασα (και δεν το ’ξερα) ότι είχε τρία παιδιά, που διάβασα ότι παρότι την «έλεγε» σε όλους, τον συνόδευε ένα φεγγάρι –μάλλον αδίκως απ’ ό,τι επιμένουν όσοι τον ήξεραν καλύτερα– η φήμη ότι δούλευε για την Ασφάλεια παρέχοντας πληροφορίες για τη δραστηριότητα των πολιτικοποιημένων, σκέφτηκα ότι ούτως ή άλλως όλα αυτά αφορούσαν το πραγματικό του ονοματεπώνυμο.

Η «Φτερού» είχε άλλο ρόλο, μιας ολόδικής της «διαπαιδαγώγησης» για εμάς τους εφήβους του ’80 που, αν και αγέννητοι ή του νηπιαγωγείου, δεν είχαμε πάρει χαμπάρι από τη χούντα, εισπράτταμε ακόμα τότε το ασπρόμαυρο πλαίσιο μιας αγωγής στην καταπίεση. Η «Φτερού» μάς έδειξε όμως τι θα πει περσόνα και πώς επιλέγεις τους όρους σου και πώς επιβάλλεις τελικά να σε αποδεχτούν όπως θέλεις να είσαι, να ντύνεσαι, να μιλάς και να ζεις.

Μας έδειξε πώς να μη μεγαλώσουμε ομοφοβικοί, να αποδεχτούμε τη θραύση των σκληρών στερεοτύπων της εποχής, να οσμιστούμε κάτι από την ελευθεριότητα των προηγούμενων δεκαετιών, να θητεύσουμε στη φαρμακερή ατάκα προτού ο κόσμος ανακαλύψει το «τρολάρισμα».

Επαιξε ερήμην της αυτό τον ρόλο και την εποχή της νέας πανδημικής καταπίεσης άνοιξε τα φτερά της και πέταξε. Κρίμα, γιατί αυτό τον καιρό που μετράμε τεστ, πιστοποιητικά και μάσκες, θα είχε άλλο νόημα να σκάσει εκεί, καταμεσής της Σκουφά, ένα δυνατό και ναζιάρικο «Φτεράααααα».

efsyn.gr

 

Categories